Dünya Miras Listesi - UNESCO


Dünya Mirası Listesi, UNESCO’ya bağlı Dünya Miras Komitesi tarafından belirlenmiş ve bulundukları ülkenin devleti tarafından korunması garanti edilmiş, tüm dünya için önemli bir değer taşıdığı kabul edilen doğal ve kültürel varlıkların listesidir. Düzenli olarak yenilenen listede 2004 yılı itibariyle 134 ülkeye ait 788 varlık bulunmaktadır; bunların 617'si kültürel, 154'u doğal, 23'ü ise kültürel ve doğal varlıktır.

 

Bütün insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen evrensel değerlere sahip kültürel ve doğal sitleri dünyaya tanıtmak, toplumda sözkonusu evrensel mirasa sahip çıkacak bilinci oluşturmak ve çeşitli sebeplerle bozulan, yokolan kültürel ve doğal değerlerin yaşatılması için gerekli işbirliğini sağlamak amacıyla UNESCO’nun 17 Ekim – 21 Kasım 1972 tarihleri arasında Paris’te toplanan 16. Genel Konferansında sorunun uluslararası bir sözleşme konusu yapılmasına karar verilmiş ve 16 Kasım 1972’de “Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme” kabul edilmiştir. Türkiye, bu sözleşmeyi 23 Mayıs 1982 tarihinde onaylanmış ve 1983 yılında Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.


Özgürlük heykeli ABD


Delfi Yunanistan


Çin seddi


Hindistan


St.Petersburg


Japonya


Mostar Köprüsü Bosna Hersek


Hattuşaş


Safranbolu evleri

Dünya Miras Komitesi tarafından korunan varlıklar, Dünya Miras Listesi Amblemi ile gösterilirler. Bu amblem, Belçikalı sanatçı Michel Olyff tarafından yaratılmıştır ve 1978’den beri resmî amblem olarak kullanılmaktadır. Ortadaki kare insan yeteneklerinin ve hayal gücünün sonuçlarını, onu çevreleyen yuvarlak ise doğanın sundukların simgeler; amblemin yuvarlak oluşu, dünya mirasının küresel olarak korunmasını ifade eder.

Liste Nasıl Oluşturulur?

UNESCO'nun 1972 yılındaki genel konferansında hazırlanan 38 maddelik Dünya Doğal ve Kültürel Mirası Koruma Konvansiyonu'nu imzalayan 175'ten fazla ülkenin korumayı garanti ettikleri aday anıt ve sit arasından Dünya Mirası Kriterlerine uygun bulunanlar listede yer alır.

Konvansiyonu imzalayan ülkeler tarafından seçilen 21 ülke temsilcisinin oluşturduğu Dünya Mirası Komitesi, iki uluslararası kurumdan destek alarak (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi ICOMOS ile Dünya Koruma Birliği IUCN) aday gösterilen değerler arasından seçim yapar ve listeyi oluşturur; komite ayrıca Dünya Mirası Fonu'nu yönlendirerek listedeki değerlerin korunmasını sağlar. Dünya Mirası Listesi, her yıl yeni adayların listeye alınması ve yeni ülkelerin konvansiyonu imzalamasıyla büyümektedir.

Dünya Mirası Listesi Kriterleri:

Dünya Miras Listesi'nde yer alma kriterleri düzenli olarak güncellenmektedir ancak listede yer alan her varlığın aşağıdaki kriterlerden en az birine uyması ve özgün olması beklenir:

  • Yaratıcı insan dehasının ürünü olması
  • Belli bir zaman diliminde veya kültürel mekanda, mimarinin veya teknolojinin, anıtsal sanatların gelişiminde, şehirlerin planlanmasında veya peyzajların yaratılmasında, insani değerler arasındaki önemli etkileşimi göstermesi
  • Kültürel bir gelenek veya yaşayan ya da kayıp bir uygarlığın tek veya en azından istisnai tanıklığını yapması
  • İnsanlık tarihinin bir veya birden fazla anlamlı dönemini temsil eden yapı tipinin ya da mimari veya teknolojik veya peyzaj topluluğunun değerli bir örneğini sunması
  • Bir (veya birden fazla) kültürü temsil eden geleneksel insan yerleşimine veya toprağın kullanımına ilişkin önemli bir örnek sunması ve özellikle bu örneğin, geri dönüşü olmayan değişimlerin etkisiyle dayanıklılığını yitirmesi
  • İstisnai düzeyde evrensel bir anlam taşıyan olaylar veya yaşayan gelenekler, fikirler, inançlar veya sanatsal ve edebi eserlerle doğrudan veya maddeten bağlantılı olması

Dünya Mirası Listesi'nden çıkarılma:

  • Listede yer almalarına neden olan niteliklerini kaybedecek derecede bozulurlarsa
  • Aday gösterilirken karşı karşıya oldukları tehlikelere karşı adaylık dosyasında önerilen önlemleri öngörülen zamanda almazlarsa listeden çıkarılırlar.

Dünya Miras Listesi Site komite oturumu:

Dünya Miras Listesi komitesi oturumu yılda birkaç defa toplanır, ölçüler tartışılır ve ilgili ülkelerden aday göstermeleri kabul edilir. Yıllık toplantı dünya üzerindeki tüm ülkelerdeki çeşitli şehirlerinde yapılır. Unesco'nun merkezi ofisi Fransa'nın Paris şehrinde yer alır. Sadece Dünya Miras Listesi komite üyesi olan devlet tarafı gelecek toplantıya ev sahipliği yapma hakkına sahiptir.

Oturum

Yıl

Tarih

Ev sahibi Şehir

Devlet

1

1977

27 Haziran - 1 Temmuz

Paris

Fransa Fransa

2

1978

5 Eylül- 8 Eylül

Washington D.C.

ABD

3

1979

22 ekim - 26 Ekim

Kahire

Mısır

4

1980

1 Eylül - 5 Eylül

Paris

Fransa Fransa

5

1981

26 Ekim - 30 Ekim

Sidney

Avustralya Avustralya

6

1982

13 Aralık - 17 Aralık

Paris

Fransa Fransa

7

1983

5 Aralık - 9 Aralık

Floransa

İtalya İtalya

8

1984

29 Ekim - 2 Kasım

Buenos Aires

Arjantin

9

1985

5 Aralık - 6 Aralık

Paris

Fransa Fransa

10

1986

24 Kasım - 28 Kasım

Paris

Fransa Fransa

11

1987

7 Aralık - 11 Aralık

Paris

Fransa Fransa

12

1988

5 Aralık - 9 aralık

Brezilya

Brezilya Brezilya

13

1989

11 Aralık - 15 Aralık

Paris

Fransa Fransa

14

1990

7 aralık - 12 Aralık

Banff

Kanada Kanada

15

1991

9aralık - 13 Aralık

Kartaca

Tunus

16

1992

7Aralık - 14 aralık

Santa Fe

ABD

17

1993

6 Aralık - 11 Aralık

Kartegena

Kolombiya

18

1994

12 Aralık - 17 Aralık

Puket

Tayland

19

1995

4 Aralık - 9 Aralık

Berlin

Almanya Almanya

20

1996

2 Aralık - 7 Aralık

Merida

Meksika

21

1997

1 Aralık - 6 Aralık

Naples

İtalya İtalya

22

1998

30 Kasım - 5 Aralık

Kyoto

Japonya

23

1999

29 Kasım - 4 aralık

Marakeş

Fas

24

2000

27 Kasım - 2 Aralık

Cairns

Avustralya Avustralya

25

2001

11 Aralık - 16 Aralık

Helsinki

Finlandiya

26

2002

24 Haziran - 29 Haziran

Budapeşte

Macaristan

27

2003

30 Haziran - 5 Temmuz

Paris

Fransa Fransa

28

2004

28 Haziran - 7 Temmuz

Suzhou

Çin

29

2005

10 Temmuz - 17 Temmuz

Durban

Güney Afrika

30

2006

8 Temmuz - 16 Temmuz

Vilnius

Litvanya

31

2007

23 Haziran - 1 Temmuz

Christchurch

Yeni Zelanda

32

2008

 

Quebec

Kanada

 

İstatistikler

142 devlet içerisinde, Dünya Miras Listesinde bulunan 851 yapı bulunmaktadır. Bunların 660'ı kültürel, 166'sı tabii, 25'i ise kültürel ve tabii (karışık) yapılardır. İçerik, beş coğrafik bölgedeye ayrılmıştır: Afrika, Arap Devletleri (Kuzey Afrika ve Orta Doğu), Asya - Pasifik (Avustralya ve Okyanusu içerir), Avrupa ve Kuzey Amerika (Özellikle ABD ve Kanada), Latin Amerika ve Karaipler. Rusya ve Kafkasya, Avrupa ve Kuzey Amerika bölgesinde gösterilir.

Aşağıdaki tablo bölge ve sınıflama dağılımını göstermektedir.

Bölge

Tabii

Kültürel

Karışık

Toplam

%

Afrika

33

38

3

74

% 9

Arap Devletisallak

3

58

1

62

% 7

Asya-Pasifik

45

126

11

182

%21

Avrupa & Kuzey Amerika

51

358

7

416

%49

Latin Amerika & Karaipler

34

80

3

117

% 14

Toplam

166

660

25

851

%100

 

Dünya Mirası Listesi

Dünya Mirası Alanları Listesi

Amerika | Avrupa | Afrika | Asya, Avustralya ve Okyanusya | Tehlikedeki alanlar


Dünya Miras Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız:



Sıra : 356
Niteliği : Kültürel
Varlığın Adı : İstanbul’un Tarihi Alanları
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 6.12.1985


Sıra : 357
Niteliği : Doğal / Kültürel
Varlığın Adı : Göreme ve Kapadokya Milli Parkı
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 6.12.1985


Sıra : 358
Niteliği : Kültürel
Varlığın Adı : Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 6.12.1985


Sıra : 377
Niteliği : Kültürel
Varlığın Adı : Hattuşaş (Boğazköy)
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 28.11.1986


Sıra : 448
Niteliği : Kültürel
Varlığın Adı : Nemrut Dağı
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 11.12.1987


Sıra : 484
Niteliği : Kültürel
Varlığın Adı : Xanthos-Letoon
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 9.12.1988


Sıra : 485
Niteliği : Doğal / Kültürel
Varlığın Adı : Pamukkale – Hierapolis
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 9.12.1988


Sıra : 614
Niteliği : Kültürel
Varlığın Adı : Safranbolu Şehri
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 17.12.1998


Sıra : 849
Niteliği : Kültürel
Varlığın Adı : Truva Arkeolojik Kenti
Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 2.12.1998


"
http://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCnya_Miras_Listesi" adresinden alındı.