|
Köy–Kent, Atatürk'ün 'İdeal Köy'ünden geliyor
Türk Tarih Kurumu, Başbakan Bülent Ecevit'in '30 yıllık hayalim' dediği Köykent ile MHP'nin Tarımkent'inin esin kaynağını yayınladı: Atatürk'ün uygulanmasını istediği 'İdeal Cumhuriyet Köyü'.
Başbakan Bülent Ecevit’in ‘Köykent’ ve MHP’nin ‘Tarımkent’ projelerinin esin kaynağının Atatürk’ün uygulamaya konmasını istediği ‘İdeal Cumhuriyet Köyü’ olduğu ortaya çıktı. Atatürk’ün, Trakya Umumi Müfettişi General Kazım Dirik tarafından hazırlanan projenin uygulanması için talimat verdiği öğrenildi.Başbakan Bülent Ecevit’in ‘Köykent’ ve MHP’nin ‘Tarımkent’ projelerinin esin kaynağının Atatürk’ün uygulamaya konmasını istediği ‘İdeal Cumhuriyet Köyü’ olduğu ortaya çıktı. Atatürk’ün, Trakya Umumi Müfettişi General Kazım Dirik tarafından hazırlanan projenin uygulanması için talimat verdiği öğrenildi.
Türk Tarih Kurumu, Afet İnan imzasıyla yayınladığı ‘Cumhuriyetin Ellinci Yılı İçin Köylerimiz’ isimli kitap, “Köykent” tartışmalarına yeni bir boyut kazandırdı. İnan, kitabında, Atatürk’ün onayladığı ‘İdeal Cumhuriyet Köyü’ projesinin belgesini yayınladı. İnan, Türk Tarih Kurumu’na bağışladığı belgeyi ‘Trakya Umumi Müfettişi General Kazım Dirik’ten aldığını belirtiyor. Dirik’in ‘İdeal Cumhuriyet Köyü’ projesini Mustafa Kemal’e sunduğunu anlatan İnan, Atatürk’ün onayladığı projenin uygulanmadığını kaydediyor.
Afet İnan, Cumhuriyetin 50. yılı sebebiyle 1970’lerde tekrar gündeme getirilmesine rağmen sonuç alınamayan projenin hayata geçirilmesi için Bayındırlık Bakanlığı ve valilere mektup gönderdi. 70'li yıllarda proje için çalışma atölyeleri bile kuran İnan, finansman sorununun çözülmesi için Meclis'e yasa tasarısı da sunulduğunu ifade ediyor.
Aslı Türk Tarih Kurumu’nda muhafaza edilen ‘İdeal Cumhuriyet Köyü’ planında, okul, cami, köy konağı, sağlık ocağı, otel–han, çocuk bahçesi ve fabrika dahil toplam 43 yapı bulunuyor. Plana göre köyün orta yerine yapılacak ‘anıt’ın etrafında sosyal tesisler, terzi, bakkal, berber gibi yerler yer alıyor. Sokakların daireler şeklinde düşünüldüğü ‘İdeal Cumhuriyet Köyü’nde bulunması planlanan birimler şunlar:
“Okul ve tatbikat bahçesi, öğretmen evi, CHP kurağı (Halk Odası), köy konağı, konuk odası, okuma odası, konferans salonu, otel–han, çocuk bahçesi, park, telefon santralı, ziraat ve el işleri müzesi, gençler kulübü, hamam, etüd, köy yunak yeri, cami, revir, kooperatifler, dükkanlar, spor alanı, damızlık tavuk, tavşan ve arı istasyonları, kanara, mandıra, değirmenler, fabrika, asri mezarlık, hayvan mezarlığı, kireç, taş, tuğla kiremit ocakları, koruluk, köy gübreliği, fenni ağıl, ebe ve sağlık korucusu, tarımbaşı, hayvan sağlık korucusu, kollektif fidanlık, pazar yeri ve köy zahire loncası, aşım durağı, panayır yeri, selektör binası.”
Sadullah Özcan
Zaman, Ankara12.12.2001 |
